Bir ilişkide en sık duyulan ama en derin anlam taşıyan cümlelerden biri şudur: “Beni anlamıyorsun.”
Çoğu zaman bu cümlenin altında yalnızca anlaşılmama değil, aynı zamanda duyulmama, görülmeme ve hissedilmeme duygusu yatar.
İlişkiler yalnızca birlikte geçirilen zamandan ya da paylaşılan sorumluluklardan ibaret değildir. Her yetişkinin, ne kadar bağımsız ve güçlü görünürse görünsün, yakın ilişkilerde taşıdığı temel bir ihtiyaç vardır: sevildiğini hissetmek. Ancak sevginin var olması ile sevginin hissedilmesi her zaman aynı şey değildir.
Bakırköy’de yetişkinler ve çiftlerle çalışırken en sık karşılaştığım durumlardan biri, aslında birbirini seven iki insanın, sevgilerini birbirlerine ulaştıramamalarıdır. Çiftler çoğu zaman “Birbirimizi seviyoruz ama sürekli kırılıyoruz” ya da “Neden bu kadar uzaklaştığımızı anlamıyoruz” diyerek başvururlar. Yakından bakıldığında ise çoğu zaman sorun sevgisizlik değil; sevginin karşı tarafın anlayacağı dilden ifade edilememesidir.
İlişkinin ilk dönemlerinde sevgi çoğu zaman kendiliğinden hissedilir. İlgi yoğundur, merak canlıdır, birlikte geçirilen zaman daha bilinçlidir. Ancak zamanla günlük hayatın sorumlulukları, iş yükü, ebeveynlik, yorgunluk ve stres araya girdikçe sevginin ifadesi de görünmez hale gelebilir. Tam da bu noktada çiftler birbirine şu soruyu sormaya başlar: “Beni gerçekten önemsiyor musun?”
Oysa bazen sevgi hâlâ oradadır; yalnızca yanlış biçimde ifade edilmektedir.
Bazı insanlar için sevgi, kelimelerle anlam kazanır. Takdir edilmek, emeklerinin görülmesi, içten söylenmiş güzel sözler duygusal olarak derin bir karşılık bulur. “Seninle gurur duyuyorum”, “Yanımda olman bana iyi geliyor” ya da yalnızca “Teşekkür ederim” demek bile onların iç dünyasında güçlü bir yakınlık yaratabilir. Bu kişiler için eleştirel ya da küçümseyici bir dil ise tahmin edilenden çok daha incitici olabilir.
Bazıları için ise sevginin dili birlikte geçirilen kaliteli zamandır. Aynı evde olmak ya da aynı masada oturmak yeterli değildir; önemli olan gerçekten orada olmaktır. Göz teması kurmak, dikkatle dinlemek, telefonu bir kenara bırakmak, karşı tarafın anlattıklarına ilgi göstermek… Bazen yalnızca on dakikalık gerçek bir bağ, saatlerce süren yüzeysel bir beraberlikten daha anlamlı olabilir.
Kimi insanlar sevgiyi daha somut biçimlerde hisseder. Küçük bir hediye, sevdiği bir şeyi hatırlayıp almak ya da özel bir günü unutmamak onlar için güçlü bir sevgi göstergesidir. Burada önemli olan hediyenin büyüklüğü değil, taşıdığı mesajdır: “Seni düşündüm.”
Bazıları içinse sevgi, yapılan küçük davranışlarda gizlidir. Günlük hayatın yükünü hafifletmek, destek olmak, sorumluluk paylaşmak ya da zor bir günün ardından sessizce yardımcı olmak… Bu kişiler için sevgi, sözlerden çok davranışlarda görünür hale gelir. “Senin için buradayım” mesajı, bazen hazırlanmış bir kahve ya da tamamlanmış küçük bir iş ile verilir.
Ve bazı insanlar için fiziksel temas vazgeçilmezdir. El ele tutuşmak, sarılmak, omza dokunmak ya da sessizce yan yana otururken temas kurmak; güven, yakınlık ve bağlılık duygusunu güçlendirir. Özellikle zor zamanlarda kurulan içten bir temas, bazen uzun açıklamalardan çok daha fazla iyileştirici olabilir.
İlişkilerde yaşanan birçok kırgınlığın temelinde tam da bu fark yatar. Kişi sevgisini kendi bildiği dille göstermeye devam ederken, partneri bambaşka bir dilden besleniyor olabilir. Sürekli güzel sözler söyleyen biri, birlikte kaliteli zaman geçirmek isteyen eşinin ihtiyacını fark etmeyebilir. Ya da tüm sorumlulukları üstlenerek sevgisini gösterdiğini düşünen biri, aslında yalnızca bir sarılmaya ihtiyaç duyan partnerine ulaşamayabilir.
Bakırköy psikolog desteği arayan birçok çiftte gördüğüm önemli bir nokta da şudur: Çiftler çoğu zaman birbirlerini duymaya değil, kendilerini anlatmaya odaklanırlar. Oysa ilişkide gerçek yakınlık, yalnızca konuşmakla değil; karşı tarafın duygusunu gerçekten duymakla başlar.
“Ben sana bunu yapıyorum ama sen hâlâ mutsuzsun” demek yerine,
“Sen sevgiyi nasıl hissediyorsun?” diye sormak bazen ilişkinin yönünü değiştirebilir.
Çift terapisi sürecinde de sıkça üzerinde durduğumuz konulardan biri budur: Partnerinizin sevgi dilini öğrenmek. Çünkü sevgi yalnızca hissetmek değil; karşımızdakinin anlayacağı biçimde ifade edebilmektir.
Bazen bir ilişkiyi iyileştiren şey daha çok çabalamak değil, farklı bir yerden bağ kurmayı öğrenmektir. Daha fazla açıklama yapmak değil, biraz daha dikkatle dinlemek… Daha büyük jestler değil, küçük ama anlamlı temaslar… Daha çok konuşmak değil, bazen gerçekten duymak…
Bakırköy’de yürüttüğüm bireysel ve çift danışmanlığı çalışmalarında, ilişkilerde yaşanan birçok kırgınlığın altında aslında görülmek ve hissedilmek isteyen iki insan olduğunu görüyorum. Çoğu zaman ilişkiyi onaran şey, sevginin yeniden keşfedilmesi değil; zaten var olan sevginin doğru dile çevrilmesidir.
Çünkü hepimizin ilişkilerde duymaya ihtiyaç duyduğu ortak bir mesaj vardır:
“Seni görüyorum. Seni duyuyorum. Sen benim için önemlisin.”
