Her yakın ilişkide zaman zaman anlaşmazlıklar yaşanır. Farklı düşünceler, farklı beklentiler, farklı ihtiyaçlar… İki ayrı bireyin aynı ilişki içinde bir arada olmaya çalışması, zaman zaman gerilim yaratabilir. Bu nedenle çiftler arasında tartışma yaşanması tek başına ilişkinin kötü gittiğini göstermez. Hatta bazen doğru yönetilen çatışmalar, ilişkinin daha güçlü hale gelmesine bile katkı sağlayabilir.
Asıl belirleyici olan, kavganın varlığı değil; o kavga sırasında birbirine nasıl yaklaşıldığıdır.
Bakırköy psikolog desteği arayan pek çok çiftin ortak şikâyeti, artık sürekli aynı konular yüzünden tartıştıklarını ve bu tartışmaların çözüm üretmek yerine ilişkilerini yıprattığını hissetmeleridir. Oysa çoğu zaman kavganın görünen sebebi ile asıl nedeni aynı değildir. Tartışılan konu para, ev işleri ya da zaman yönetimi olabilir; ancak altında çoğu zaman duyulmama, anlaşılmama, değersiz hissetme ya da yakınlık ihtiyacı gibi daha derin duygular bulunur.
İlişkilerde kavga çoğu zaman yalnızca bir fikir ayrılığı değildir; kişinin kendi duygusal ihtiyaçlarının görünür hale gelme biçimidir.
Bir partner, “Beni hiç dinlemiyorsun” dediğinde aslında “Senin için önemli olduğumu hissetmek istiyorum” diyor olabilir.
“Beni hep yalnız bırakıyorsun” cümlesinin altında ise çoğu zaman “Sana daha yakın hissetmeye ihtiyacım var” duygusu vardır.
Ancak bu ihtiyaçlar öfke, eleştiri ya da suçlama ile ifade edildiğinde, karşı taraf genellikle savunmaya geçer. Böylece asıl konuşulması gereken duygu görünmez hale gelir ve çiftler aynı döngü içinde tekrar tekrar tartışmaya başlar.
İlişkilerde en sık çatışma yaratan konular arasında iletişim eksiklikleri, duygusal ihtiyaçların karşılanmaması, güven sorunları, kişisel alan ihtiyacı, ailelerle ilgili sınırlar ve maddi kaygılar yer alır. Özellikle günlük hayatın stresi arttıkça, küçük görünen meseleler bile daha büyük tartışmalara dönüşebilir.
Sağlıklı bir ilişkide amaç hiç kavga etmemek değildir. Böyle bir ilişki zaten gerçekçi değildir. Önemli olan, tartışma sırasında birbirine zarar vermeden konuşabilmek ve çatışmayı ilişkiyi güçlendiren bir fırsata dönüştürebilmektir.
Bunun için öncelikle duygusal yoğunluğu fark etmek gerekir. Çok öfkeli olduğumuzda ya da kendimizi tehdit altında hissettiğimizde sağlıklı iletişim kurmak oldukça zorlaşır. Böyle anlarda konuşmaya devam etmek yerine kısa bir mola vermek çoğu zaman daha yapıcıdır. Bir süre sakinleşmek, hem söylenecekleri daha net ifade etmeyi hem de karşı tarafı gerçekten duymayı kolaylaştırır.
Empati de çift iletişiminin temel taşlarından biridir. Karşı tarafın ne söylediğini değil, neden böyle hissettiğini anlamaya çalışmak çatışmanın tonunu tamamen değiştirebilir. Bazen yalnızca “Bunun seni neden bu kadar üzdüğünü şimdi daha iyi anlıyorum” demek bile ilişkinin yumuşamasına yardımcı olabilir.
Suçlayıcı bir dil yerine duyguları ifade eden bir dil kullanmak da oldukça önemlidir.
“Sen hep böylesin” demek yerine,
“Bu olduğunda kendimi yalnız hissediyorum” diyebilmek; karşı tarafın savunmaya geçmesini azaltır ve gerçek bağ kurma ihtimalini artırır.
Çözüm odaklı olmak da ilişkilerdeki kavgaları dönüştüren önemli bir adımdır. Amaç haklı çıkmak değil, birbirini anlayarak ortak bir yol bulabilmektir. İki tarafın da biraz esnemesi, ilişkiyi kazanmanın bireysel haklılıktan daha değerli olduğunu fark etmekle mümkündür.
Kavga sonrasında yeniden bağ kurmak da en az kavganın kendisi kadar önemlidir. Bazen bir özür, bazen samimi bir konuşma, bazen de yalnızca sessiz bir sarılma… Bunların hepsi ilişkinin onarılmasına katkı sağlar. Çünkü her tartışma, eğer doğru şekilde ele alınırsa, çiftlerin birbirini daha iyi anlaması için bir fırsat olabilir.
Ancak bazı ilişkilerde tartışmalar tekrar eden, çözümsüz ve yıpratıcı bir döngüye dönüşebilir. Aynı konuların defalarca konuşulmasına rağmen hiçbir şey değişmiyorsa, iletişim her seferinde daha fazla kırgınlık yaratıyorsa ya da çiftler artık birbirlerini duyamadıklarını hissediyorsa profesyonel destek almak oldukça kıymetli olabilir.
Çift terapisi, yalnızca büyük krizler yaşayan çiftler için değildir. Bazen ilişkiyi korumak, güçlendirmek ve birbirini yeniden duyabilmek için de önemli bir adımdır. Bir çift psikoloğu eşliğinde yürütülen süreçte, yalnızca tartışmaların konusu değil; bu tartışmaların altında yatan ilişki dinamikleri de anlaşılmaya başlanır.
Uzman Psikolog Müberra Sabuncu, Bakırköy’de çiftlerle yürüttüğü çalışmalarda, ilişkilerde tekrar eden çatışma döngülerini anlamaya ve çiftlerin birbirleriyle daha sağlıklı bir iletişim kurmalarına destek olmaktadır.
Unutulmamalıdır ki her kavga ilişkinin sonu değildir. Bazen bir ilişkinin daha derin, daha gerçek ve daha güçlü hale gelmesi; tam da o zor konuşmaların içinden geçerek mümkün olur.